|
نقش نانوذرات اکسیدروی در بهبود رشد، کیفیت و تحمل به تنشهای محیطی در گیاهان زینتی
|
مژگان زنگنه   ، محمدرضا صالحی سلمی* |
| دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران |
|
|
چکیده: (7 مشاهده) |
گیاهان زینتی بهدلیل ارزش اقتصادی بالا، حساسیت فیزیولوژیکی قابلتوجه و نقش اساسی در بهبود کیفیت زندگی انسان، جایگاه ویژهای در سیستمهای نوین باغبانی دارند. بااینحال، تولید تجاری این گیاهان به دلیل وابستگی شدید به نهادههای شیمیایی، مصرف بالای آب و حساسیت بالا به تنشهای زنده و غیرزنده با چالشهای جدی روبرو است. روی بهعنوان یک ریزمغذی ضروری، نقش کلیدی در فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه از جمله فعالسازی آنزیمها، سنتز هورمونهای رشد، پایداری غشاهای سلولی و تنظیم سیستم آنتیاکسیدانی ایفا میکند. با اینحال، کارایی پایین و پیامدهای محیط زیستی کودهای متداول عنصر روی در خاکهای آهکی و گلخانهای، ضرورت توسعه رویکردهای نوین تغذیهای را برجسته میسازد. هدف از این مطالعه مروری، ارائه تحلیلی جامع از نقش نانوذرات اکسیدروی در بهبود رشد، کیفیت، فرآیندهای فیزیولوژیکی و افزایش تحمل به تنشها در گیاهان زینتی، همراه با بررسی چالشها و چشماندازهای آینده این فناوری است. در این مقاله، مطالعات منتشرشده مرتبط با سنتز، جذب، انتقال و اثرات زیستی نانوذرات اکسیدروی در گیاهان زینتی بهصورت نظاممند مرور و تحلیل شدند. روشهای مختلف سنتز (فیزیکی، شیمیایی و زیستی)، مسیرهای جذب (ریشهای و برگی) و سازوکارهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی اثر این نانوذرات بررسی شد. ویژگیهایی مانند اندازه نانومتری، سطح ویژه بالا، قابلیت نفوذ مؤثر و رهایش تدریجی یونهای روی، نانوذرات اکسیدروی را به گزینهای امیدبخش تبدیل کرده است. نتایج مطالعات نشان میدهد که کاربرد نانوذرات اکسیدروی در غلظتهای بهینه میتواند موجب بهبود معنیدار رشد رویشی، افزایش محتوای کلروفیل، ارتقای کیفیت ظاهری و گلدهی، تقویت سیستم آنتیاکسیدانی و تحمل گیاهان زینتی به تنشهای غیرزیستی نظیر شوری، خشکی و دما شود. این اثرات عمدتاً به افزایش فراهمی زیستی روی، تنظیم متابولیسم رنگدانهها، کاهش تجمع گونههای فعال اکسیژن و تعدیل مسیرهای هورمونی نسبت داده میشوند. بااینحال، پاسخ گیاهان زینتی به نانوذرات اکسیدروی وابسته به غلظت، روش کاربرد، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی نانوذرات و گونه گیاهی است و مصرف بیش از حد ممکن است منجربه بروز سمیت، تجمع زیستی و اختلالات متابولیکی شود؛ بنابراین، نانوذرات اکسیدروی پتانسیل بالایی بهعنوان منبع نوین و کارآمد روی در تولید پایدار گیاهان زینتی دارند، اما تعیین غلظتهای بهینه، درک سازوکارهای مولکولی و ارزیابی اثرات بلندمدت محیط زیستی، پیشنیاز استفاده ایمن و گسترده از این فناوری در مقیاس تجاری است.
|
|
| واژههای کلیدی: باغبانی پایدار، تنش زنده، تنظیمکنندههای رشد، نانو کود |
|
|
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/10/30 | پذیرش: 1405/6/23 | انتشار: 1405/6/23
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
