گروه اصلاح نباتات، پژوهشکده کشاورزی هسته ای - پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای
چکیده: (16 مشاهده)
درخت انجیلی (Parrotia persica (DC.) C.A.Mey) یک درخت زینتی بومی جنگلهای هیرکانی در شمال ایران است. این درخت در پاییز برگهای رنگارنگ خیرهکنندهای دارد و در زمستان تنههای کرم-خاکستری آن پوسته پوسته میشوند. تکثیر درخت انجیلی ایرانی با مشکلات متعددی مواجه است و زیستگاه آن به طور گسترده در حال تخریب است. بنابراین، بررسی ریزازدیادی این گیاه ضروری است. ریزنمونههای تک گره از شاخههای فصل جاری جدا شده و با اتانول 70% (0، 30، 60، 90، 120 و 150 ثانیه) استریل شدند و سپس به مدت 10، 15 و 20 دقیقه در هیپوکلریت سدیم (0، 0.5، 0.75 و 1%) قرار داده شدند. استریلیزاسیون سطحی ریزنمونه نیز با نانوذرات نقره (0، 100، 200 و 400 میلیگرم در لیتر) بررسی شد. شاخهها در محیط کشت MS و WP با غلظتهای مختلف BA (0، 0.3، 0.5، 0.7 و 1 میلیگرم در لیتر) کشت داده شدند. سپس، TDZ (0، 0.022، 0.044، 0.088، 0.176 و 0.352 میلیگرم در لیتر) یا ترکیبی از BA (0، 0.3، 0.5، 0.7 و 1 میلیگرم در لیتر) به همراه 0.01 میلیگرم در لیتر IBA برای پرآوری شاخهها بررسی شدند. پس از یک ماه، ریزشاخههای جدید روی محیط ریشهزایی حاوی غلظتهای مختلف IBA (0، 0.25، 0.5، 1، 2 و 4 میلیگرم در لیتر) یا NAA (0، 0.25، 0.5، 1، 2 و 4 میلیگرم در لیتر) قرار داده شدند. بهترین روش استریل کردن ریزنمونهها و میزان زندهمانی آنها توسط اتانول 70% به مدت 120 ثانیه، هیپوکلریت سدیم 0.75% و نانوذرات نقره 200 میلیگرم در لیتر مشاهده شد. نتایج نشان داد که بهترین تکثیر شاخساره در محیط کشت WP حاوی 0.088 میلیگرم در لیتر TDZ با حداکثر تعداد شاخساره 3.85 عدد به دست آمد. بهترین محیط ریشهزایی با 1 میلیگرم در لیتر IBA و یا 0.5 میلیگرم در لیتر NAA به ترتیب با القای ریشه 93.75٪ و 87.5٪ به دست آمد. گیاهچههای جوان به شرایط گلخانه منتقل شدند و با موفقیت در گلدانهای حاوی ورمیکولیت: پرلیت (1:1) (حجمی/حجمی) با میزان بقای 100٪ سازگار شدند. این روش میتواند برای ریزازدیادی و برنامههای احیای آینده P. persica مورد استفاده قرار گیرد.
Salehi Ardali Z, Timnak A, Nezami E, Jowkar A. In vitro propagation of the endemic ornamental tree, Persian ironwood. FOP 2025; 10 (2) :337-352 URL: http://flowerjournal.ir/article-1-359-fa.html
صالحی اردلی زهرا، تیمناک علیرضا، نظامی اسمعیل، جوکار ابوالفضل. تکثیر درون شیشهای درخت زینتی بومی، درخت آهن ایرانی. گل و گیاهان زینتی. 1404; 10 (2) :337-352