مرکز تحقیقات ویروس شناسی گیاهی، دانشگاه شیراز، شیراز، ج. ا، ایران.
چکیده: (1874 مشاهده)
بهدلیل افزایش رویشی در بیشتر گونههای گیاهان زینتی، ویروسهای بیمارگر گیاهی بهسرعت در حال گسترش هستند. در بهار و تابستان سال 1401 نمونههایی از گیاهان داودی با نشانه های موزائیک، بدشکلی برگ و گاهی لکههای سبزرد از فضای سبز شهرهای تهران، تبریز، یزد و شیراز و همچنین نمونههایی از نیلوفر پیچ با نشانه های لکههای سبزرد از فضای سبز دانشکدهی کشاورزی دانشگاه شیراز و در پایان نمونههایی از گیاهان آپارتمانی دیفنباخیا با نشانه های موزاییک و بدشکلی برگ از گلخانههای شهر یزد جمعآوری شد. برای ردیابی و شناسایی عامل یا عوامل ایجاد کنندهی نشانه های به ظاهر ویروسی در گیاهان یاد شده، واکنش زنجیرهای پلیمراز با استفاده از آغازگرهای عمومی مرتبط با خانوادههای مهم در ویروسهای بیمارگر گیاهی و همچنین آغازگرهای اختصاصی ویروس موزاییک خیار انجام شد. واکنش زنجیرهای پلیمراز با رونوشت برداری معکوس با جفت آغازگرهای عمومی توباموویروسها مبتنی بر بخشی از پروتئین پوششی ویروس، عامل ایجاد کنندهی نشانه های ویروسی در برگهای آلوده داودی را بهعنوان توباموویروسهاردیابی کرد و قطعهای به اندازهی 880 جفتباز تکثیر شد. همچنین در واکنش زنجیرهای پلیمراز با رونوشت برداری معکوس گیاهان آلوده نیلوفر پیچنده و دیفنباخیا با جفت آغازگرهای عمومی پوتیویروسها مبتنیبر چارچوب خوانشی اینکلوژنبادی هستهای ویروس، قطعاتی به طول 350 جفتباز تکثیر شد. قطعات حاصل از تکثیر واکنش زنجیرهای پلیمراز برای انجام ترادفیابی نوکلئوتیدی دو طرفه به شرکت سینوهه ارسال شد. بر اساس توالییابی انجام شده، عامل ویروسی آلوده کننده در برگهای داودی بهعنوان ویروس موزاییک تنباکو (Tobacco mosaic virus, TMV)، آلودگی برگهای دیفنباخیا به ویروس موزاییک داشین (Dasheen mosaic virus, DsMV) و آلودگی نیلوفرپیچ به ویروس G سیبزمینی شیرین (Sweetpotato virus G, SPVG) شناسایی شد. اما ویروس در گیاهان سالم (کنترل منفی) ردیابی نشد. بر اساس اطلاعات ما این اولین گزارش از آلودگی داودی، نیلوفر پیچ و دیفنباخیا به ویروسهای مذکور از ایران است.
