fa اثرهای ترکیب بستر کشت و منبع فسفر بر شاخص‌های نورساختی، زمان گلدهی و تولید پداژه فریزیا (Freesia refracta Klatt) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">در پژوهش حاضر، پداژه‌های یک نژادگان بومی فریزیای دوگان (با کد </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">OPRC434</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">) در بسترهای شن (100%)، شن (50%) + پیت‌ماس (50%)، پیت‌ماس (%80) + پرلایت (20%)، پیت‌ماس (60%) + پرلایت (40%) و پیت‌ماس (40%) + پرلایت (60%) کشت شدند و پس از جوانه‌زدن، مونوپتاسیم‌فسفات (150 یا 300 میلی‌گرم در لیتر) یا مونوآمونیوم‌فسفات (132 یا 264 میلی‌گرم در لیتر) را دریافت نمودند. گیاهان درون بستر کشت پیت‌ماس (40%) + پرلایت (60%) که با 132 میلی‌گرم در لیتر مونوآمونیوم‌فسفات تغذیه شدند، با یک افزایش به تقریب دو برابری، بالاترین میانگین هدایت روزنه‌ای (071/0 مایکرومول آب بر متر مربع در ثانیه) را نشان دادند. نرخ نورساخت میان نسبت‌های ترکیبی پیت‌ماس + پرلایت، تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. در بستر کشت پیت‌ماس (40%) + پرلایت (60%) و با کاربرد 150 میلی‌گرم در لیتر مونوپتاسیم فسفات، کوتاه‌ترین شمار روز از کاشت تا گلدهی پداژه (75/87 روز) به دست آمد. همه گیاهانی که در بستر کشت پیت‌ماس (60%) + پرلایت (40%) کشت شدند، موفق به تولید گل شدند که به تقریب دو برابر درصد گلدهی گیاهانی بود که در بستر شن (100%) قرار داشتند. بیشینه وزن پداژه دختری (45/7 گرم) در بستر پیت‌ماس (60%) &nbsp;+ پرلایت (40%) به دست آمد که به ‌تقریب 5/2 برابر میانگین وزن پداژه‌های دختری تولیدشده در بستر شن (100%) بود. سنگین‌ترین پداژک‌ها (92/2 گرم) در بستر پیت‌ماس (40%) &nbsp;+ پرلایت (60%) به دست آمدند که به ‌تقریب 2 برابر سنگین‌تر از پداژک‌های تولیدشده در بستر شن تنها (42/1 گرم) بودند. در مجموع، برترین بستر و منبع/غلظت فسفر از دید گلدهی و عملکرد پداژه، بستر پیت‌ماس (60%) + پرلایت (40%) و 150 میلی‌گرم در لیتر مونوپتاسیم فسفات بود. البته، با توجه به قیمت گل بریدنی فریزیای دوگان در ایران، آبکشتی آن در سطح تجاری، به ارزیابی‌های اقتصادی نیاز دارد. به هر حال، نتایج بررسی حاضر، برای پرورش این نژادگان فریزیا در پژوهش‌های علمی یا باغبانی خانگی، کاربردی خواهد بود.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In the present study, corms of a local diploid genotype of freesia (OPRC434) were planted in sand (100%), sand (50%) + peat moss (50%), peat moss (80%) + perlite (20%), peat moss (60%) + perlite (40%), and peat moss (40%) + perlite (60%). After corm sprouting, plants received monopotassium phosphate (150 or 300 mg/L) or monoammonium phosphate (132 or 264 mg/L). Plants in peat moss (40%) + perlite (60%) that received 132 mg/L of monoammonium phosphate, showed the highest average of stomatal conductance (0.071 &micro;mol H₂O m^-2 s^-1) with an increase of approximately twofold. The photosynthesis rate did not show a significant difference among different ratios of peat moss + perlite. In peat moss (40%) + perlite (60%) and by the application of 150 mg/L of monopotassium phosphate, the minimum number of days from planting to flowering was obtained (87.75 d). All the plants grown in peat moss (60%) + perlite (40%) managed to produce flowers, which was almost twice the flowering percentage of the plants grown in sand (100%). The maximum average weight of daughter corms (7.45 g) was obtained in peat moss (60%) + perlite (40%), which was approximately 2.5 times the average weight of daughter corm produced in sand (100%). The heaviest cormlets (2.92 g) were obtained in the peat moss (40%) + perlite (60%), which were almost 2 times heavier than the cormlets produced in the 100% sand (1.42 g). Considering flowering and yield, peat moss (60%) + perlite (40%) and 150 mg/L monopotassium phosphate were the best and most economical substrates and source/concentration of phosphorus. However, considering the cut flower price of diploid freesia in Iran, its soilless cultivation at the commercial level needs economic assessments. However, the results of the present study will be useful for growing this freesia genotype in scientific research or home gardening.</span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; تعرق, نورساخت, مونوآمونیوم‌فسفات, مونوپتاسیم‌فسفات, هدایت روزنه‌ای Mono-ammonium phosphate, Mono-potassium phosphate, Photosynthesis, Stomatal conductance, Transpiration 221 240 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Pourkhaloee علی پورخالوئی alipourkhaloee@vru.ac.ir 10031947532846004091 10031947532846004091 Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان Samira Haghnegahdar سمیرا حق نگهدار hgnsamira@gmail.com 10031947532846004092 10031947532846004092 No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان Hamid Reza Karimi حمیدرضا کریمی h.karimi214@vru.ac.ir 10031947532846004093 10031947532846004093 No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان Mohammad Hossein Azimi محمدحسین عظیمی m.h.azimi58@gmail.com 10031947532846004094 10031947532846004094 No Education and Extension Organization (AREEO) سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی