fa معرفی و مقایسه تحمـل ده دورگه گلایول بـه جمعیـت کنـه تـارتن دولکه‌ای (Tetranychus urticae Koch) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">بهنژادی و معرفی کد‌های جدید گلایول (</span></span><i><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span style="color:black">Gladiolus grandifloras</span></span></i><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span style="color:black">, Iridaceae, Asparagales</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) همراه با نوآوری اهمیت زیادی دارد.</span></span> <span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">چهار رقم </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Amsterdam</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">White Prosporti</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Adonis Red</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Rose Supreme</span></span><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> به عنوان والدین، برای دورگ‌گیری استفاده شد و در گلخانه پژوهشی پژوهشکده گل و گیاهان زینتی مورد ارزیابی قرار گرفتند. از 48 نتاج (کدهای </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">oprc1</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> تا </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">oprc48</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) حاصل، ده دورگه امید بخش انتخاب شدند و بررسی مقاومت، حساسیت و تحمل به کنه تارتن دو‌لکه‌ای با روش شاخص مقاومت گیاه روی آن‌ها ازریابی شد. با این شاخص به طور همزمان سه ارزیابی مقاومت (آنتی زنوز، آنتی بیوز و تحمل) واکاوی شد.</span></span> <span lang="AR-SA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">در </span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">ارزیابی تحمل</span></span> <span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">ده کد دورگه منتخب پس از نگهداری تعداد 100 کنه ماده روی هر بوته، از مقیاس (6-1) خسارت ظاهری تعیین شد. از کنه‌‌های همسن برای ارزیابی آنتی بیوز استفاده شد. بر روی هر برگ هر بوته یک کنه ماده بالغ رها شد. تا سی روز ثبت رخداد شد و تعداد نتاج متولد شده شمارش و نرخ تولیدمثل ذاتی محاسبه و به عنوان اثر آنتی‌بیوزی کد دورگه‌ها در نظر گرفته شد. شاخص مقاومت گیاهی با استفاده از رابطه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">(PRI)=1.XYZ</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> اندازه گیری شد، که در آن (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">PRI</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) شاخص مقاومت گیاه، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">X</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">: شاخص آنتی زنوز، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Y</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">: شاخص آنتی بیوز و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Z</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">: شاخص تحمل بر اساس مقیاس (6-1) بود. نتایج آزمایش نشان داد که کد دورگه (5-3) بیشترین نابرتری را نشان داد و پس از آن کد دورگه های (1-4) و (8-9) در گروه های بعدی قرار گرفتند. در نتیجه ارزیابی تحمل، دورگه های</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Yellow-2 </span></span><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">&nbsp;و (11-9) بیشترین تحمل را در برابر تعداد 30 کنه ماده در واحد برگ نشان دادند و در گروه اول و دوم قرار گرفتند. نتایج آنتی‌بیوزی نشان داد که دورگه های </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">yellow-2</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Red-1</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در گروه های اول و دوم قرار گرفتند و بیشترین اثر آنتی‌بیوزی داشتند. بر اساس شاخص مقاومت (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">PRI</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، برای کد دورگه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Yellow-2</span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> بیشترین مقاومت به کنه تارتن دو‌لکه‌ای تخمین زده شد. </span></span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%">Modifying and introducing new </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%">sword lily codes, along with innovation, is very important. Four Amsterdam, Whitepraspree, Adonis Red, and Rosesoprim cultivars of <i>Gladiolus grandifloras</i>, Iridaceae, Asparagales were used as parents for hybridization and were evaluated in the research greenhouse of the Flower and Ornamental Plants Research Institute. From 48 progenies (OPRC1 to OPRC48 codes), 10 promising hybrids were selected, and the resistance, susceptibility, and tolerance to the two-spotted spider mite were investigated by the plant resistance index method. With this index, three resistance assessments (antixenosis, antibiosis, and tolerance) were simultaneously analyzed. In the tolerance evaluation of 10 selected hybrid codes, after keeping 100 female mites on each plant, apparent damage was determined from the scale (1-6). Two-spotted spider mites of the same age were used to evaluate antibiosis. On each leaf of each bush, an adult female mite was released. Events were recorded for 30 days, and the number of offspring born was counted, and the innate reproductive rate was calculated and considered as the antibiosis effect of the hybrids. Plant resistance index using the formula (PRI)=1.XYZ, in which (PRI) was the plant resistance index, X: antixnose index (number of Mites counted after 72 hours), Y: antibiosis index (intrinsic rate of population growth), and Z: tolerance index based on the scale (1-6). The results showed that the hybrid code (3-5) showed the highest non-preference, followed by the hybrid code (4-1) and (9-8) in the next groups. As a result of the tolerance evaluation, Yellow-2 and (9-11) hybrids showed the highest tolerance against 30 female mites per leaf unit and were placed in the first and second groups. Antibiosis results showed that the yellow-2 and Red-1 hybrids were divided into the first and second groups and had the highest antibiotic effect. Based on the Resistance Index (PRI), the highest resistance to the two-spotted spider mite was estimated for the Yellow-2 hybrid code.</span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; کنه تارتن, گلایول, مقاومت, دورگه Gladiolus, Hybid, Resistance, Tetranychus urticae 301 312 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-42-4&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Hosseininia اصغر حسینی نیا asghar.hosseini.nia@gmail.com 10031947532846004229 10031947532846004229 Yes Department of Technology and Production Management, Ornamental Plants Research Center (OPRC), Horticultural Sciences Research Institute (HSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)gricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) گروه فن آوری و دیریت تولید، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی Zahra Mojib-Hagh ghadam زهرا مجیب حق قدم mojibzahra@gmail.com 10031947532846004230 10031947532846004230 No Researcher of Plant Protection Department of Agricultural and Natural Resources Research Center of Gilan Province(ARCG), Iranian Research Institute of Plant Protection (iripp), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran. بخش گیاه پزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی Mohamad Hossein Azimi محد حسین عظیمی m.h.azimi58@gmail.com 10031947532846004231 10031947532846004231 No Ornamental Plants Research Center (OPRC), Horticultural Sciences Research Institute (HSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)gricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی Mazaher Yosefi مظاهر یوسفی mzyousefi@yahoo.com 10031947532846004232 10031947532846004232 No Plant Protection Department, Agricultural and Natural Resources Research Center of Gilan Province (ARCG), Iranian Research Institute of Plant Protection (iripp), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Arak, Iran. بخش گیاه پزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، موسسه تحقیقات گیاه پزشکی Anoushe Yousefbeiki انوشه یوسف بیکی Anousheh.y@gmail.com 10031947532846004233 10031947532846004233 No Department of Technology and Production Management, Ornamental Plants Research Center (OPRC), Horticultural Sciences Research Institute (HSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)gricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) گروه فن آوری و مدیریت تولید، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی Abbas Shahriari عباس شهریاری ashahriari60@gmail.com 10031947532846004234 10031947532846004234 No Department of Technology and Production Management, Ornamental Plants Research Center (OPRC), Horticultural Sciences Research Institute (HSRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)gricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO) گروه فن آوری و مدیریت تولید،پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی Roghayeh Zarei رقیه زارعی 10031947532846004235 10031947532846004235 No