fa مطالعه بوم شناسی فردی لاله (Tulipa spp.) در منطقه حفاظت‌‌شده آرک و گرنگ استان خراسان‌‌جنوبی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">لاله با نام علمی </span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Tulipa spp</span></span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> از تیره سوسن‌‌سانان، گیاهی سوخوار و زینتی است که در مناطق مختلف ایران به صورت خودرو می‌‌‌‌‌‌روید. پژوهش</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">حاضر</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">با</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">هدف پی بردن به ویژگی‌‌های رویشگاهی و تقویم زندگی لاله در زیست بوم منطقه حفاظت ‌‌شده آرک و گرنگ شهرستان بیرجند به مدت دو سال پی‌‌در‌‌پی انجام گرفت. برای تعیین فراوانی و تراکم از روش تصادفی ساده استفاده شد. ویژگی‌‌های</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">اقلیمی،</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">خاکی، تقویم زندگی، ویژگی های ریخت شناسی و نحوه زاد‌‌آوری گیاه مورد بررسی قرار گرفت.</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">نتایج نشان داد که لاله در رویشگاه آرک و گرنگ با میانگین بارش سالانه 175میلی‌‌متر و میانگین دمای سالانه 2/14 درجه سلسیوس رویش دارد. گونه‌‌های</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">لاله </span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. lehmanniana</span></span></span> </i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">و </span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. biflora</span></span></span> </i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">در<i> </i>ناحیه دشتی</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">و گونه</span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. undulatifolia </span></span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">subsp.<i> micheliana</i></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در ناحیه کوهستانی رویشگاه</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">مشاهده شدند. بر اساس نتایج، فراوانی و تراکم لاله<i> </i>در منطقه دشتی به ترتیب، 39 % و 1120 بوته در هکتار بود. 27% لاله‌‌ها از گونه </span></span></span>&nbsp;<i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. biflora </span></span></span></i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">و 73% از گونه&nbsp; </span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. lehmanniana</span></span></span></i><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> بودند. فراوانی و تراکم لاله </span></span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">T. undulatifolia&nbsp; </span></span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">subsp. <i>micheliana</i></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> در منطقه کوهستانی 15% و 405 بوته در هکتار بود. بررسی فنولوژیک نشان داد که زمان شروع رشد رویشی لاله در سال‌‌های مختلف زیر تاثیر بارندگی بوده و با افزایش دما از نیمه تا اواخر اردیبهشت وارد دوره خفتگی می‌‌شود</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> سوخک در اطراف سوخ اصلی مشاهده نشد و بذرها پس از سرمادهی مرطوب تنژیدند. بنابراین به احتمال زیاد افزایش لاله در رویشگاه به روش بذر انجام می‌‌شود.&nbsp; </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Tulip (<i>Tulipa </i>spp.) belongs to the Liliaceae family, a bulbous and ornamental plant that grows wild in different parts of Iran.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The aim of this study was to find out the habitat characteristics and behavior of tulips in the ecosystem of Ark and Gorong protected area in Khorasan Jonoobi province for two consecutive years. In order to determine the frequency and density, a random-systematic method was used.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Climatic characteristics, soil, phenology, morphological traits</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and method of reproduction were studied. The results showed that tulips grow in Ark and Gorong habitats with an average annual rainfall of 175 mm and an average annual temperature of 14.2&deg; C. <i>T. lehmanniana</i> and <i>T. biflora</i> were observed in the plain region and <i>T. undulatifolia</i> subsp. <i>micheliana</i> in the mountainous region of the habitat. According to the results, the frequency and density of tulips in the plain region were 39% and 1120 plants per hectare, respectively. Twenty seven percent belonged to <i>T. biflora</i> and 73% to <i>T. lehmanniana</i>. Frequency and density of <i>T. undulatifolia</i> subsp. <i>micheliana</i> in mountainous area was 15% and 1451 plants per hectare. Phenological study showed that the time of onset of tulip growth in different years is affected by rainfall and enters the dormancy period with increasing temperature from mid to late May. Bulblets were not observed around the main bulb, and the seeds germinated after moist chilling. Therefore, tulip propagation in the habitat is most likely via seed.</span></span></span></span></span></span></span></div> <span dir="RTL"></span> اکولوژی, تقویم زندگی, لاله, مورفولوژی, رویشگاه Ecology, Phenology, Morphological, Habitat, Tulipa 41 62 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-204-2&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh nakhaei فاطمه نخعی nakhaei90@yahoo.com 0000-0001-9597-4681 Yes IslamicAzad University of Birjand دانشگاه ازاد اسلامی واحد بیرجند