fa تعیین ساختار ژنتیکی به کمک توالی‌یابی در گیاهان زینتی تخصصي Special مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بهنژادی مولکولی برای بسیاری از گیاهان زینتی با چالش‌های زیادی ازجمله </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اندازه</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بزرگ ژنوم، چندگانی و یا نبود منابع ژنتیکی کافی رو&shy;به&shy;رو </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">است</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">توالی‌یابی نسل بعدی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NGS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، روشی موثر برای گسترش تعداد زیادی از نشانگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در یک بازه زمانی کوتاه است. در‌حال‌حاضر، </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چندشکلی‌های تک نوکلئوتیدی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SNP</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) به عنوان یکی از محبوب‌ترین نشانگرهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DNA</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;">، </span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">شناخته می‌شوند و در بسیاری از بررسی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی از روش‌هایی که امروزه به کمک نشانگر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SNP</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ارزیابی ژرم‌پلاسم گیاهی با ژنوم‌های پیچیده و توالی‌یابی‌نشده</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نوآوری شده است، روش </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین ساختار ژنتیکی</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به کمک توالی‌یابی</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GBS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) می‌باشد. تا‌کنون، از این روش برای بهنژادی و ارزیابی ژنتیکی ژرم‌پلاسم برخی از گونه‌های گیاهان زینتی از جمله رز، ارکیده و اطلسی استفاده شده است</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">. از میان این بررسی‌ها، یک پژوهش روی ادریسی </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با هدف</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی پویش کل ژنومی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GWAS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ده پژوهش برای بررسی گوناگونی ژنتیکی گونه‌های زینتی مختلف</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از جمله </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Gloxinia</span></span></span></em><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، ارکیده</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Dendrobium</span></span></span></em> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;و همچنین درختان زینتی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Marshall</span></span></span> <em><span dir="LTR"><span style="color:#131413;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Franklinia</span></span></span></span></em> <em><span dir="LTR"><span style="color:#131413;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">alatamaha</span></span></span></span></em> <span style="color:#131413;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cornus florida </span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L.</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">چهار بررسی برای ساخت و تکمیل نقشه ژنتیکی گیاهانی از جمله رز و اطلسی و سه بررسی برای گسترش نشانگرهای مولکولی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در گونه‌های رز، یاس بنفش و ادریسی و یک پژوهش برای بررسی </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">گوناگونی ژنتیکی درون و بین‌گونه‌ای سریش‌های ایران انجام شده است. </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از این روش می‌توان برای شناسایی گوناگونی ژنتیکی برای ساخت نقشه‌های ژنتیکی لینکاژی با تراکم بالا و کشف نشانگرهای مولکولی لازم در بررسی‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">QTL</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;">،</span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GWAS</span></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و همچنین برای شناسایی ژن&shy;های نامزد ازجمله ژن‌های کنترل‌کننده‌ فرآیند گلدهی بهره برد. روش </span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین ساختار ژنتیکی</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> به کمک توالی‌یابی</span></span> <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به هزینه کم به ازای هر نشانگر در مقایسه با سایر <span style="color:black;">روش‌های تعیین نژادگان‌ موجود در دنیا </span></span>و همچنین کارایی و دقت بالا، </span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌تواند به شکل گسترده‌ای در بررسی‌های ژنتیکی، توالی‌یابی و بهنژادی گیاهان زینتی مورد استفاده قرار گیرد. </span></span></div> <div style="text-align: justify;">The lack of sufficient genomic information of ornamental plants besides their polyploidy and large genome size are the main challenges ahead of their molecular breeding. Next-generation sequencing (NGS) is a viable method capable of developing a large number of DNA markers in a short course of time. Currently, single-nucleotide polymorphisms (SNPs) are recognized as one of the most studied and popular DNA markers using for various purposes in plant breeding. GBS (genotyping-by-sequencing) approach is one of the leading techniques that has emerged to evaluate the molecular characteristics of plants possessing complex or non-sequenced genomes using SNP markers. This method has so far been used for breeding and germplasm evaluation of some ornamental plant species including <em>Rosa</em>, <em>Petunia</em>, <em>Hydrangea</em>, and <em>Gloxinia</em>. Among these studies, one study is done to perform GWAS on <em>Hydrangea macrophylla</em> L., ten studies to investigate the genetic diversity of various ornamental species including <em>Gloxinia</em>, <em>Dendrobium</em> orchid, as well as ornamental trees <em>Franklinia alatamaha</em> Marshall and <em>Cornus florida</em> L., four studies to construct and elaborate the genetic map of plants species including <em>Rosa</em> and <em>Petunia</em>, three studies to develop molecular markers in rose, lilac and <em>Hydrangea</em> species and one study to investigate the genetic diversity within and between Iranian <em>Eremurus</em> spp. This is a potential method for examination of genetic diversity of plants, assembling high density genetic linkage maps, discovering the required molecular markers in QTL and GWAS studies, and verifying candidate genes including genes controlling the flowering process. Owing to the high efficiency and accuracy as well as the low cost per marker of this method compared to other genotyping techniques, GBS can be widely used in genetic studies, sequencing and breeding of ornamental plants.</div> توالی‌یابی نسل بعد, تعیین ساختار ژنتیکی به کمک توالی‌یابی, گیاهان زینتی, نشانگرهای مولکولی Next generation sequencing, Genotyping-by-sequencing, Ornamental plants, Molecular markers 95 106 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-37-1&slc_lang=fa&sid=1 leila Samiei لیلا سمیعی samiei@um.ac.ir 10031947532846002935 10031947532846002935 Yes ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد hanieh hadizadeh هانیه هادیزاده haniehhadizadeh63@gmail.com 10031947532846002936 10031947532846002936 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد