fa ارزیابی شاخص‌های جوانه‌زنی دو گونه سریش ایرانی (Eremurus kopetdaghensis و Eremurus luteus) با تیمار اسید جیبرلیک و سرما سریش از گیاهان ریزوم‌دار بهارگل با گل‌آذین زیبا و منحصر به فردی است که ارزش زینتی بسیاری دارد. متاسفانه علیرغم ارزشمند بودن گونه‌های بومی آن، اطلاعات در مورد تنوع آن اندک و تنها استفاده از چسب سریش مرسوم بوده است. هدف از این پژوهش معرفی با صرفه‌ترین روش جوانه‌زنی و رفع خفتگی بذرهای سریش کپت داغ (Eremurus kopetdaghensis M. Pop ex B. Fedtsch.) و سریش لیمویی (Eremurus luteus Baker) و ارائه مناسبترین گونه برای شرایط ایران بود. بدین منظور برای دستیابی به مناسبترین مکان جهت افزایش جوانه‌زنی، قدرت زنده‌مانی و رفع خفتگی بذرها، تحت پیش تیمارهای محرک فیزیکی شامل خیساندن بذر به‌مدت 72 ساعت، سمباده کشیدن پوسته بذر و تیمار هورمونی جیبرلیک اسید ppm 10 قرار گرفتند و سپس در خاک گلدان در سه مکان کجور، باغ گیاه‌شناسی ملی ایران با دمای متغیر و در سردخانه با سرمای ثابت 4 درجه سانتی‌گراد به‌مدت 30 روز نگهداری شدند. نتایج نشان داد برای شکست خواب و افزایش جوانه‌زنی به اسید جیبرلیک ppm 10 و افزایش تعداد روزهای یخبندان نیاز است و سرمای زمستانه موجب تاخیر در زمان جوانه‌زنی و افزایش تعداد بذرهای جوانه زده شد که در سریش کپت داغ با درصد جوانه‌زنی 70، سرعت جوانه‌زنی 5/7، شاخص بنیه بذر 23/7 و در سریش لیمویی با درصد جوانه‌زنی 55، سرعت جوانه‌زنی 79/8 و شاخص بنیه بذر 15/10 در کجور، به ترتیب در سریش کپت داغ 6/42، 9/8، 56/5 و در سریش لیمویی 40، 6/9، 06/11 در باغ گیاه‌شناسی و در سریش کپت داغ 3/33، 31/0، 56/0 و در سریش لیمویی 33/45، 72/0، 65/3 در سردخانه بود و در مقایسه با تیمار شاهد که فقط تحت پیش تیمار محرک فیزیکی بودند اختلاف معنی‌داری مشاهده شد. مقایسه‌ی بین دو گونه نشان داد که قدرت زنده‌مانی سریش لیمویی بیشتر از سریش کپت داغ در هر سه موقعیت باغ گیاهشناسی، کجور و سردخانه با سرمای ثابت 4 درجه سانتی‌گراد بود و می‌توان از این گونه برای تکثیر در اقلیم‌های مشابه استفاده نمود. Eremurus is one of the rhizome plants, which has beautiful and unique flowers with high ornamental value. Unfortunately, despite the preciousness of its native species, the information about its diversityare insufficient. The aim of this study was to introduce the most effective methods for germination and overcoming dormancyof the seeds of the Eremurus kopetdaghensis M. Pop ex B. Fedtsch. And the Eremurus luteus Baker and introduce the most suitable species for Iran. To achieve the most suitable location to increase germination, survival and overcoming the dormancy of seeds, they were subjected to pre-treatment of physical stimulation including seed soaking for 72 hours, seed integument and hormonal treatment of gibberellic acid 10 ppm. Then they were potted in soil in three locations: Kojour, National Botanical Garden of Iran with variable temperature and refrigerator (4 ° C) for 30 days. Results showed that gibberellic acid 10 ppm and low temperatures were needed to break the dormancy and increase germination and winter cold caused a delay in germination and increased seed germination percentage. In Eremurus kopetdaghensis with germination percentage 70, germination speed 7.5, seed vigor 7.23 and in Eremurus luteus with germination percentage 55, germination speed 8.789 and seed vigor 10.15 in Kojour and respectively in Eremurus kopetdaghensis 42.6, 8.9, 5.56 and in Eremurus luteus 40, 9.6, 11.06 in National Botanical Garden of Iran. In Eremurus kopetdaghensis 33.3, 0.31, 0.56 and in Eremurus luteus were 45.33, 0.72, and 3.65 in the refrigerator. There was a significant difference in comparison with control treatment. Comparison between the two species showed that the seed vigorous power of Eremurus luteus was higher than of Eremurus kopetdaghensis in all three locations and it can be used to propagate in similar climates. خفتگی بذر,درصد جوانه‌زنی بذر, سرعت جوانه‌زنی بذر, سریش لیمویی, سریش کپت داغ,شاخص بنیه بذر Eremurus kopetdaghensis, Eremurus luteus, Seed dormancy, Seed germination, Speed germination, Seed vigor 37 48 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-29-33&slc_lang=fa&sid=1 Afsoun Rahmanpour افسون رحمانپور 1003194753284600997 1003194753284600997 No Department of Biology, Payam Noor University, PO Box: 19395-3697. Tehran, Iran and researcher in the botanical research section. Research Institute of Forest and Rangelands, Tehran. Iran بخش تحقیقات گیاهشناسی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران. ایران. Atousa Vaziri آتوسا وزیری vaziri@pnu.ac.ir 1003194753284600998 1003194753284600998 Yes Department of Biology, Payam Noor University, PO Box: 19395-3697. Tehran, Iran