fa نقش رنگدانه ها و ساز و کارهای احتمالی درگیر در تغییر رنگ برگ گیاهان و اهمیت آن در فضای سبز رنگدانه های گیاهی ترکیباتی شیمیایی هستند که نور را در طیف قابل دیدن دریافت و یا بازتاب می کنند. چهار گروه مهم رنگدانه های گیاهی کلروفیل ها، آنتوسیانین ها، کارتنوئیدها و بتالائین ها هستند. تغییر رنگ برگ ها یکی از پدیده های شگفت انگیز روی کره زمین است که به ویژه در فصل پاییز مناطق سردسیر و معتدله، بسیار تماشایی است. تغییر رنگ برگ ها تنها محدود به گیاهان خزان دار نمی شود، بلکه در گیاهان همیشه سبز و برگ های نورسته گیاهان خزان دار و همیشه سبز نیز دیده می شود. تغییر رنگ، پیامد رخدادهایی بسیار پیچیده، هماهنگ و پویا است که با دریافت پیام هایی مانند کوتاه شدن طول روز، کاهش دما و افزایش طول موج های آبی و پرتو فرابنفش در پاییز آغاز می شود و با تغییرات گسترده در سطح سلولی، مولکولی و سرانجام تغییر در بیان ژن ها ادامه می یابد. بر همکنشی چندین عامل مانند ژنتیک، مرحله رشد و نمو گیاه، سن برگ، طول روز، دما، نور، پرتو فرابنفش، رطوبت نسبی، ارتفاع از سطح دریا، هورمون های گیاهی، کربوهیدرات ها، مواد معدنی، ترکیب رنگدانه ها، رنگدانه های کمکی، یون های فلزی، pH تغییرات رنگ برگ را تعیین می کنند. کاهش تولید اکسین، افزایش تولید اتیلن و آبسزیک اسید و نیز کاهش مقدار نیتروژن و فسفر از تغییرات درونی هستند که هنگام تغییر رنگ برگ ها به ویژه در پاییز دیده می شود. اگرچه تغییر رنگ برگ در گونه های گیاهی خزان دار در ارتباط با فرایند پیری است، اما این فرایند الزاما مربوط به پیری نیست. به طور کلی، پذیرفته شده است که تغییر رنگ برگ ها در گیاهان با ساز و کارهای سازگاری گیاهان در برابر تنش های گوناگون مانند تنش نوری، پرتو فرابنفش، دمای پایین و بالا، گیاهخواری در ارتباط است. گونه های گیاهی به ویژه درختان و درختچه های دارای برگ رنگی و یا خزان زیبا، از دیدگاه زیباشناختی بسیار ارزشمند هستند و به طور گسترده ای برای اهداف طراحی فضای سبز به کار می روند. بنابراین، تغییر رنگ برگ گونه های گیاهی از دیدگاه اقتصادی اهمیت فراوان دارد و در بخشی از مناطق معتدله جهان، درآمد زیادی به دلیل اهمیت گردشگری جنگل های خزان دار به دست می آید. Plant pigments are chemical compounds that absorb or reflect light in visible spectrum. Four important plant pigments include chlorophylls, anthocyanins, carotenoids and betalains. Leaf color change is an amazing phenomenon on the earth which is spectacular especially during autumn in cool and temperate zones. Leaf color change is not merely restricted to deciduous species but also it occurs in evergreen species and new emerging shoots of both deciduous and evergreen ones. These changes are the consequence of very complex, harmonious and dynamic occurrences which are triggered by perception of some signals such as short days, low temperature and the increment of blue and violet wavelengths in autumn followed by extensive changes at cellular, molecular and ultimately gene expression. The interaction of some factors such as genetic base, growth and developmental stage, leaf life, day length, temperature, light intensity, UV, relative humidity, elevation, plant hormones, carbohydrates, minerals, pigment combination, co-pigments, metal ions, pH determine leaf color change. Reduction in auxin synthesis, the increase of ethylene and abscisic acid and the reduction of nitrogen and phosphorus are among internal changes occurring during leaf color change especially in autumn. Although, leaf color change in deciduous species is associated with senescence but this process is not necessarily related to senescence. It is generally accepted that leaf color change is closely linked with adaptation mechanisms against various stresses including light stress, UV, low and high temperature, herbivory. Color is an important element in landscape design. Therefore, plant species particularly trees and shrubs with colored leaves or elegant autumn are very important from aesthetic perspective and are extensively used for landscape purposes worldwide. Furthermore, leaf color change is significant from economic viewpoint and in some regions of temperate zones, a considerable income is obtained due to tourism importance of deciduous forests. پردیسه,رنگ برگ, رنگدانه های گیاهی Landscape,Leaf color,Plant pigments 60 77 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-29-7&slc_lang=fa&sid=1 Homayoun Farahmand همایون فرهمند homayoun.farahmnad@gmail.com 1003194753284600924 Yes Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman. Najmeh Mehdikhani نجمه مهدیخانی 1003194753284600925 No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman.