گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده: (12 مشاهده)
با تشدید شرایط اقلیمی زمین، کاربرد سبزفرش (چمن) های فصل گرم در فضاهای سبز شهری و مکانهای ورزشی گسترش یافته است. عملکرد این سبزفرش ها زیر تاثیر تنشهای نازیوا بهویژه خشکی، شوری، گرما، سرما و سایه قرار دارد. مقاله حاضر، با هدف ارائه تصویری جامع از راهبردهای سازگاری به تنش های نازیوا، به مرور پاسخهای مورفو-فیزیولوژیک و بیوشیمیایی شناختهشده در سی سال گذشته در گونههای مختلف سبزفرشهای فصل گرم میپردازد. برخی تنشهای نازیوا با افزایش نمکهای محلول در آب، و در خاک، میزان دسترسی به آب برای ریشههای گیاه را کاهش میدهند. با افزایش فشار اسمزی در خارج از ریشه گسترش ریشه کاهش یافته و تحمل به تنش سبزفرش کاهش می یابد. تغییرهای فیزیولوژیک ناشی از یک یا چند تنش، شامل کاهش پتانسیل اسمزی برگ، پتانسیل آب و محتوای نسبی آب و ایجاد نبود تعادل تغذیهای می باشد. تغییرهای بیوشیمیایی شامل تغییر در انباشت متابولیتهای ثانویه مانند گلیسین بتائین، پرولین، مالون دی آلدئید (MDA)، و آبسیزیک اسید (ABA) در یاخته، باعث تغییر نسبت منبع و مخزن میشود. در شرایط تنش بروز یک یا ترکیبی از این عوامل است که باعث افزایش آسیب به سبزفرش می شود. افزون بر این، شواهد نوین بیانگر آن است که شرایط تنش ترکیبی گاهی میتواند اثرهای همافزایی و/یا پادافزایی پیشبینینشدهای ایجاد کند و پاسخهای گیاه را بهگونهای متفاوت از رویارویی با تنش تکی تحت تأثیر قرار دهد. درک این پاسخهای پیچیده برای برنامههای بهنژادی بهویژه با در نظر گرفتن محدودیتهای تشریحی گونههای سبزفرش و ضرورت سازگاری ژنتیکی در انتقال ژن اهمیت دارد. این مرور، بر اهمیت دانش اختصاصی هر گونه در دانش سبزفرش کاری تأکید دارد و زمینه را برای پژوهشهای آینده با محوریت مدیریت پایدار سبزفرشهای فصل گرم فراهم میآورد.
