|
انتخاب گونه‌های گیاهی زینتی برای فضای سبز شهری در شهرهای گرم و خشک بر پایه رویکرد آنالوگ اقلیمی: مطالعه تطبیقی احمدآباد هند و اهواز
|
محمدرضا صالحی سلمی*   |
| دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران |
|
|
چکیده: (1728 مشاهده) |
توسعه و نگهداری فضای سبز شهری در مناطق گرم و خشک با چالش‌های جدی ناشی از تنش گرمایی، کمبود منابع آب و افت کیفیت خاک مواجه است. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی گونه‌های گیاهی زینتی سازگار با چنین شرایطی، از طریق یک رویکرد تطبیقی مبتنی بر تشابه اقلیمی میان شهر اهواز (ایران) و احمدآباد (هند) بود. بدین منظور، یک بررسی میدانی سیستماتیک در فضاهای سبز اصلی شهر احمدآباد انجام شد و گونه‌های گیاهی بر اساس حضور مؤثر در منظر، وضعیت سلامت و عملکرد آن‌ها تحت شرایط تنش گرما و خشکی ثبت و شناسایی گردیدند. داده‌های حاصل با استفاده از یک ماتریس امتیازدهی چندمعیاره، شامل مقاومت به گرمای شدید، نیاز آبی کم، تحمل شوری، سازگاری با خاک‌های فقیر، ارزش زیبایی‌شناختی و عدم رفتار مهاجم، مورد تحلیل قرار گرفتند. در مجموع، از میان 617 گونه شناسایی‌شده، ۵۸ گونه به‌عنوان گزینه‌های دارای پتانسیل بالا برای کاربرد در فضای سبز اهواز انتخاب شدند. نتایج نشان داد که گونه‌های متعلق به خانواده‌هایی نظیر لوبیاسانان و خرزهره، به دلیل برخورداری از صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک سازگار با تنش‌های محیطی، بیشترین انطباق را با شرایط اقلیمی مورد نظر دارند. این یافته‌ها بیانگر آن است که بهره‌گیری از شهرهای همسان اقلیمی به‌عنوان الگوی زیستی، می‌تواند راهبردی کارآمد و کم‌ریسک برای توسعه فضای سبز تاب‌آور باشد. در نهایت، این پژوهش چارچوبی کاربردی برای مدیران و برنامه‌ریزان فضای سبز شهری فراهم می‌کند تا با اتکا بر شواهد میدانی و تحلیل علمی، گونه‌های گیاهی مناسب را در جهت پایداری اکولوژیک و بهبود کیفیت منظر شهری انتخاب نمایند.
|
|
| واژه‌های کلیدی: انتخاب، پایداری اکولوژیک، تنش گرمایی، رویکرد تطبیقی اقلیمی، منظر شهری |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/10/3 | پذیرش: 1405/2/9 | انتشار: 1405/2/13
|
|
|
|
|
|
