fa انتخاب گونه‌های گیاهی زینتی برای فضای سبز شهری در شهرهای گرم و خشک بر پایه رویکرد آنالوگ اقلیمی: مطالعه تطبیقی احمدآباد هند و اهواز تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">توسعه و نگهداری فضای سبز شهری در مناطق گرم و خشک با چالش‌های جدی ناشی از تنش گرمایی، کمبود منابع آب و افت کیفیت خاک مواجه است. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی گونه‌های گیاهی زینتی سازگار با چنین شرایطی، از طریق یک رویکرد تطبیقی مبتنی بر تشابه اقلیمی میان شهر اهواز (ایران) و احمدآباد (هند) بود. بدین منظور، یک بررسی میدانی سیستماتیک در فضاهای سبز اصلی شهر احمدآباد انجام شد و گونه‌های گیاهی بر اساس حضور مؤثر در منظر، وضعیت سلامت و عملکرد آن‌ها تحت شرایط تنش گرما و خشکی ثبت و شناسایی گردیدند. داده‌های حاصل با استفاده از یک ماتریس امتیازدهی چندمعیاره، شامل مقاومت به گرمای شدید، نیاز آبی کم، تحمل شوری، سازگاری با خاک‌های فقیر، ارزش زیبایی‌شناختی و عدم رفتار مهاجم، مورد تحلیل قرار گرفتند. در مجموع، از میان 617 گونه شناسایی‌شده، ۵۸ گونه به‌عنوان گزینه‌های دارای پتانسیل بالا برای کاربرد در فضای سبز اهواز انتخاب شدند. نتایج نشان داد که گونه‌های متعلق به خانواده‌هایی نظیر لوبیاسانان و خرزهره، به دلیل برخورداری از صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک سازگار با تنش‌های محیطی، بیشترین انطباق را با شرایط اقلیمی مورد نظر دارند. این یافته‌ها بیانگر آن است که بهره‌گیری از شهرهای همسان اقلیمی به‌عنوان الگوی زیستی، می‌تواند راهبردی کارآمد و کم‌ریسک برای توسعه فضای سبز تاب‌آور باشد. در نهایت، این پژوهش چارچوبی کاربردی برای مدیران و برنامه‌ریزان فضای سبز شهری فراهم می‌کند تا با اتکا بر شواهد میدانی و تحلیل علمی، گونه‌های گیاهی مناسب را در جهت پایداری اکولوژیک و بهبود کیفیت منظر شهری انتخاب نمایند</span></span></span></span><span dir="LTR" style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The development and maintenance of urban landscapes in hot and arid regions are confronted with substantial challenges arising from extreme heat stress, limited water resources, and declining soil quality. The primary objective of this study was to identify and prioritize ornamental plant species adapted to such harsh environmental conditions by employing a comparative approach based on climatic similarity between Ahwaz (Iran) and Ahmedabad (India). To this end, a systematic field survey was conducted across major urban green spaces in Ahmedabad, during which plant species were recorded and identified based on their effective presence in the landscape, overall health status, and performance under conditions of heat and drought stress. The collected data were analyzed using a multi-criteria scoring matrix incorporating key indicators, including tolerance to extreme heat, low water requirements, salinity tolerance, adaptability to poor soils, aesthetic value, and non-invasive behavior. Out of a total of 617 identified species, 58 were ultimately selected as high-potential candidates for application in the urban green spaces of Ahwaz. The results revealed that species belonging to families such as Fabaceae and Apocynaceae exhibited the highest level of compatibility with the target climatic conditions, largely due to their favorable morphological and physiological traits that enhance resilience to environmental stressors. These findings demonstrate that the use of climatically analogous cities as ecological models represents an efficient and low-risk strategy for the development of resilient urban green infrastructure. Overall, this study provides a practical and evidence-based framework for urban green space managers and landscape planners, enabling informed plant selection aimed at enhancing ecological sustainability and improving the quality of urban landscapes in hot and arid environments.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; انتخاب, پایداری اکولوژیک, تنش گرمایی, رویکرد تطبیقی اقلیمی, منظر شهری Climatic analogue approach, Ecological sustainability, Heat stress, Plant selection, Urban landscape 395 410 http://flowerjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-84-8&slc_lang=fa&sid=1 Mohamadreza Salehi Salmi محمدرضا صالحی سلمی Salehi@asnrukh.ac.ir 10031947532846004225 10031947532846004225 Yes Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران